Stimuleer circulaire herontwikkeling van bedrijfspercelen met subsidies
Met een subsidie kan een overheid circulaire herontwikkeling van bedrijfspercelen financieel aantrekkelijker maken en ondernemers helpen bij investeringen in duurzame, toekomstbestendige bedrijventerreinen.
Hoe pas je dit instrument toe?
Een gemeente of provincie kan een subsidieregeling gebruiken om circulaire herontwikkeling van bedrijfspercelen te stimuleren. Dit instrument is vooral geschikt wanneer circulaire maatregelen maatschappelijk gewenst zijn, maar voor ondernemers nog onvoldoende financieel aantrekkelijk zijn. Denk aan maatregelen voor hergebruik en renovatie van gebouwen, toepassing van biobased of hergebruikte materialen, energie- en watermaatregelen, collectieve voorzieningen of terreininrichting.
Een subsidie kan worden ingezet bij bestaande bedrijventerreinen, bijvoorbeeld om renovatie of herstructurering op gang te brengen. De subsidie verlaagt dan de drempel voor ondernemers of vastgoedeigenaren om te investeren in maatregelen die duurder zijn dan conventionele alternatieven. Ook kan de subsidie helpen om collectieve maatregelen mogelijk te maken, bijvoorbeeld wanneer meerdere bedrijven samen willen investeren in gedeelde energievoorzieningen, waterbeheer, vergroening of logistieke oplossingen.
Bij nieuwe bedrijventerreinen of grootschalige herontwikkeling kan een subsidie worden gebruikt om bovenwettelijke ambities te ondersteunen. De subsidie kan dan bijdragen aan pilotprojecten, voorbeeldontwikkelingen of kwaliteitsverbetering bovenop planologische of contractuele verplichtingen. De sturing is in dat geval minder nodig om beweging op gang te brengen, maar kan wel helpen om het ambitieniveau te verhogen.
Praktisch kan de overheid de volgende stappen zetten:
- Breng in kaart waar kosten een knelpunt zijn Analyseer welke onderdelen van een herontwikkeling financieel lastig van de grond komen. Kijk daarbij naar maatregelen die bijdragen aan circulariteit, maar waarvoor ondernemers of vastgoedeigenaren zonder subsidie waarschijnlijk niet of later zouden kiezen.
- Stel een subsidieregeling op Leg in de regeling vast welke activiteiten subsidiabel zijn, wie subsidie kan aanvragen, welke kosten voor subsidie in aanmerking komen, welk subsidiepercentage of maximumbedrag geldt en hoe aanvragen worden beoordeeld. Zorg voor transparante en objectieve verdeelcriteria.
- Toets aan staatssteunregels Onderzoek of de subsidie staatssteun oplevert. Bij subsidies aan ondernemingen moet onder meer worden gekeken naar de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV), de de-minimisverordening of de mogelijkheid van aanmelding bij de Europese Commissie.
- Leg aanvullende verplichtingen vast Een subsidie verplicht de ontvanger niet automatisch tot uitvoering. Leg daarom subsidieverplichtingen vast in de beschikking en sluit waar nodig een uitvoeringsovereenkomst op grond van artikel 4:36 Awb. Daarin kunnen afspraken worden opgenomen over uitvoering, monitoring, instandhouding, verantwoording en terugvordering.
In de praktijk
Gemeente Amsterdam - subsidieregeling circulaire bouwprincipes De gemeente Amsterdam heeft subsidie ingezet om praktijkervaring en kennis op te bouwen over circulaire bouw. De subsidie was gericht op woningbouw en specifiek op corporaties. Ondersteuning kon worden aangevraagd voor onder meer haalbaarheidsonderzoek naar circulaire bouwprincipes, voorbereiding van concrete projecten en uitvoering van een plan van aanpak. Amsterdam werkt daarnaast met Het Nieuwe Normaal als handvat om circulaire ambities in bouw en gebiedsontwikkeling te concretiseren. Openresearch Amsterdam
Gemeente Amsterdam - subsidie duurzame initiatieven Amsterdam heeft ook subsidie verstrekt voor duurzame initiatieven in algemene zin. Doel daarvan was het stimuleren van projecten die aansluiten bij de Agenda Duurzaam Amsterdam en bijdragen aan onder meer de circulaire economie. De subsidie kon worden gebruikt voor de voorbereiding of uitvoering van projecten met een aantoonbaar duurzaam doel.
Provincie Zuid-Holland - subsidieregeling toekomstbestendige bedrijventerreinen De provincie Zuid-Holland heeft een subsidieregeling gericht op het stimuleren van verduurzaming van bedrijventerreinen. De regeling ziet onder meer op energietransitie, circulaire transitie, klimaatadaptatie, gezonde en aantrekkelijke werkomgevingen en natuurinclusiviteit. Subsidie kan worden verstrekt voor fysieke maatregelen op of aan gebouwen, collectieve voorzieningen voor uitwisseling of verwerking van afval- en grondstoffen en maatregelen voor de openbaar toegankelijke ruimte van een bedrijventerrein. Provincie Zuid-Holland
Provincie Noord-Holland - subsidie toekomstbestendige werklocaties De provincie Noord-Holland ondersteunt fysieke maatregelen die bijdragen aan verduurzaming en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van werklocaties. Gemeenten en havenbedrijven kunnen subsidie aanvragen voor maatregelen op bestaande bedrijventerreinen en haventerreinen, en voor procesmaatregelen die daarmee verband houden. Officiële bekendmaking Noord-Holland
Provincie Utrecht - Groene, gezonde en klimaatbestendige steden en dorpen 2025-2027 De provincie Utrecht heeft een subsidieregeling voor activiteiten voorafgaand aan fysieke uitvoering van vergroening op onder meer bedrijventerreinen. De regeling is gericht op klimaatbestendigheid, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving in stedelijk gebied. Aanvragen kunnen onder voorwaarden worden gedaan door samenwerkingsverbanden met ondernemers, ondernemersvertegenwoordigers of gemeenten. Provincie Utrecht
Voorwaarden
- Voor het verstrekken van subsidie is in beginsel een wettelijke grondslag nodig. Die grondslag kan worden opgenomen in een subsidieregeling. In sommige gevallen kan subsidie ook zonder subsidieregeling worden verstrekt, bijvoorbeeld bij een incidentele subsidie, maar laat dit vooraf juridisch toetsen.
- Formuleer de subsidiabele activiteiten duidelijk. Maak concreet welke circulaire maatregelen worden ondersteund, bijvoorbeeld hergebruik van materialen, toepassing van biobased materialen, collectieve energievoorzieningen, waterbeheer, grondstoffenuitwisseling, renovatie van bestaande gebouwen of circulaire inrichting van de openbare ruimte.
- Zorg dat de voorwaarden aansluiten bij gemeentelijk of provinciaal beleid. De subsidie moet bijdragen aan beleidsdoelen zoals circulaire economie, verduurzaming van bedrijventerreinen, klimaatadaptatie, energietransitie of verbetering van ruimtelijke kwaliteit.
- Gebruik objectieve en transparante verdeelcriteria. Beschrijf hoe aanvragen worden beoordeeld, wat gebeurt bij overschrijding van het subsidieplafond en welke bewijsstukken nodig zijn.
- Onderzoek of sprake is van staatssteun. Subsidies aan ondernemingen kunnen onder het staatssteunrecht vallen. Mogelijk kan steun worden verleend onder de AGVV of de de-minimisverordening. Als de steun daar niet onder past, kan aanmelding bij de Europese Commissie nodig zijn.
- Leg verplichtingen vast over uitvoering en verantwoording. Denk aan termijnen, instandhouding, rapportage, bewijs van gemaakte kosten, monitoring van resultaten en terugvordering als niet aan de voorwaarden wordt voldaan.
Juridische toelichting
Bij ons zijn nog geen voorbeelden bekend van dit instrument.Ga jij er mee aan de slag? Laat het ons dan weten.
| Rechtsgebied | Publiekrecht > Staats-en bestuursrecht |
| Citeertitel | Omgevingswet |
| Artikel | 4.1ow |
| Geldig vanaf | Invalid Date |