Verbied ongeadresseerde reclamefolders door JA/JA stickers

Hoe pas je dit instrument toe?

Ongeadresseerde reclamefolders bestaan uit verschillende soorten reclame. Consumenten ontvangen hierdoor vaak onnodige stapels reclamefolders zonder dat hier direct interesse voor of vraag naar is.

Het invoeren van een systeem met JA-JA stickers leidt tot minder ongeadresseerde reclamefolders. Dit is een prikkel om minder papierafval te creëren in de gemeente.

Daarnaast is het belangrijk een (online) meldpunt in te richten, zodat burgers een melding kunnen maken als zij toch ongewenst reclamefolders ontvangen. Zie bijvoorbeeld het meldpunt van gemeente Amsterdam.

In deze handreiking van VANG staat een plan van aanpak voor de te hanteren aanpak voor de introductie van een Ja/Ja-sticker (opt-in systeem) in een gemeente.

Uit de praktijk

Gemeente Amsterdam is op 1 januari 2018 overgestapt naar een systeem met Ja / Ja stickers voor ongeadresseerde reclamefolders. In artikel 18 lid 2 van de afvalstoffenverordening is opgenomen:

Ongeadresseerd reclamedrukwerk mag uitsluitend bezorgd worden of laten worden bij een woning, bedrijf of woonschip als de bewoner of gebruiker kenbaar heeft gemaakt prijs te stellen op het ontvangen ervan.

Als een inwoner van gemeente Amsterdam toch ongewenste reclamefolders ontvangt, kan hiervan melding worden gemaakt.

In de gemeente Amsterdam heeft deze maatregel gezorgd voor 10% minder papierafval. Daarmee bespaart Amsterdam jaarlijks tussen 135.000 en 285.000 euro aan verwerkingskosten.

Inmiddels hebben ook de volgende gemeenten een systeem met JA-JA-stickers ingevoerd:

Juridische toelichting

De gemeenteraad stelt een afvalstoffenverordening vast in het belang van de bescherming van het milieu (artikel 10.23 Wet Milieubeheer).

Gemeenten zijn op grond van artikel 10.23 Wet Milieubeheer en artikel 149 Gemeentewet ook bevoegd om in de afvalstoffenverordening regels op te nemen voor het voorkomen of het verminderen van afval, zoals door middel van een JA-JA-stickersysteem.

Dit is niet in strijd met het geldende afvalbeheerplan (LAP3) omdat een JA-JA-stickersysteem tot minder papierafval leidt. Dat komt overeen met een belangrijke doelstelling van het afvalbeheerplan: afvalpreventie.

De Hoge Raad heeft in 2021 een uitspraak bevestigd dat gemeenten bevoegd zijn om ongeadresseerde reclamefolders te verbieden in de afvalstoffenverordening met een JA-JA-stickersysteem.