Veranker bescherming tegen bestrijdingsmiddelen in de Omgevingsvisie
Juridische houdbaarheid
Hoog
Invloed
Gemiddeld
Overheidslaag
Gemeentelijk
R-ladder
R1 - R2
Juridische houdbaarheid
Hoog
Invloed
Gemiddeld
Overheidslaag
Gemeentelijk
R-ladder
R1 -
R2
De omgevingsvisie legt de gemeentelijke ambitie vast voor een gezonde, veilige en natuurinclusieve leefomgeving. Het is het vertrekpunt voor gebiedsgerichte bescherming tegen schadelijke effecten van bestrijdingsmiddelen.
Hoe pas je dit instrument toe?
De gemeente kan in de omgevingsvisie duidelijk maken welke doelen zij heeft voor het terugdringen van risico’s van bestrijdingsmiddelen en welke gebieden extra bescherming verdienen. In de visie kunnen onder meer worden opgenomen:
- een ambitie om blootstelling van inwoners en kwetsbare groepen te verminderen. met kwetsbare groepen wordt bedoeld: “mensen die specifieke aandacht behoeven als het gaat om de beoordeling van acute en chronische gevolgen van gewasbeschermingsmiddelen voor de gezondheid. Hiertoe behoren zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, ongeboren kinderen, zuigelingen en kinderen en ouderen, alsmede werknemers en bewoners die gedurende langere tijd blootstaan aan hoge doses pesticiden”;
- het aanwijzen van kwetsbare zones, zoals rond scholen, zorginstellingen, natuur en water;
- de wens om te werken met bufferzones, teeltbeperkingen of alternatieve bestrijdingsmethoden;
- de noodzaak van aanvullend onderzoek en monitoring;
- afspraken over samenwerking met provincie, waterschap en agrarische sector.
De visie vormt hiermee het fundament voor latere juridische maatregelen in het omgevingsprogramma en het omgevingsplan.
In de praktijk
- Hilvarenbeek legt in haar omgevingsvisie vast dat chemische gewasbeschermingsmiddelen niet passen bij een gezonde leefomgeving en werkt daarom toe naar een verbod en 250‑meter bufferzones rond natuurgebieden. Daarnaast komt er een 50‑meter spuitvrije zone rond nieuwe woningen, waar alleen biologische of mechanische alternatieven zijn toegestaan. Deze keuzes vormen de basis voor verdere uitwerking in het omgevingsplan en sturen op een transitie naar natuurinclusieve landbouw: 20-10-2025_DEF_Omgevingsvisie-Hilvarenbeek-met-aanpassingen-n-a-v-vaststelling.pdf
- CircuLaw heeft zelf ook een modeltekst voor de omgevingsvisie opgesteld: “De gemeente zet in op een gezonde, veilige en natuurinclusieve leefomgeving, die economisch haalbaar is voor de agrarische leefomgeving. Het gebruik van [bepaalde] bestrijdingsmiddelen past niet bij deze ambitie. Wij streven ernaar om het gebruik van deze middelen op ons grondgebied in 2035 met minimaal X% te reduceren ten opzichte van 2025. Vanaf 2030 geldt op alle gemeentelijke gronden een volledig verbod op [bepaalde] bestrijdingsmiddelen. Daarnaast worden uiterlijk in 2028 spuitvrije zones van minimaal X meter ingesteld rond gevoelige functies zoals scholen, kinderdagverblijven en zorginstellingen. Deze maatregelen worden uitgewerkt in het omgevingsplan enomgevingsprogramma, in nauwe samenwerking met provincie, waterschap, Greenport NHN en de agrarische sector. De gemeente onderstreept het belang van aanvullend onderzoek naar gezondheidseffecten en alternatieve bestrijdingsmethoden en zal actief bijdragen aan regionale pilots en kennisdeling.”
Voorwaarden
- De visie moet aansluiten bij de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet, waaronder gezondheid, natuur en waterkwaliteit.
- Gebiedsgerichte risico’s, zoals nabijheid van gevoelige functies of kwetsbare natuur, moeten worden benoemd.
- De visie moet richting geven aan vervolginstrumenten (programma’s, planregels, omgevingswaarden).
- Ambities moeten realistisch en onderbouwd zijn, bijvoorbeeld op basis van lokale gegevens of signalen.
| Rechtsgebied | Publiekrecht > Omgevingsrecht |
| Citeertitel | Omgevingswet |
| Artikel | 3.1 |
| Geldig vanaf | Invalid Date |