Beperk intensief bespoten teelten in kwetsbare zones via het omgevingsplan
Teeltbeperkingen beschermen kwetsbare gebieden zoals scholen en zorginstellingen tegen schadelijke effecten van intensief middelengebruik.
Hoe pas je dit instrument toe?
De gemeente kan in het omgevingsplan teeltbeperkingen opleggen voor kwetsbare groepen, bijvoorbeeld door:
- intensief bespoten teelten in de nabijheid van gevoelige functies, zoals scholen, ziekenhuizen en drukke woongebieden, te verbieden;
- over te stappen op laag‑risico- of biologische teelten binnen de zone;
- een lijst met uitgesloten teelten vast te stellen via een collegebesluit;
- zones ruimtelijk af te bakenen op de plankaart.
Deze maatregel vermindert blootstelling van kwetsbare groepen, beschermt natuur en water en sluit aan bij Europese verplichtingen voor risicobeperking.
In de praktijk
Bij ons zijn nog geen voorbeelden bekend van dit instrument. wel zien we dat verschillende rechters in Nederland (gedeeltelijke) verboden hebben opgelegd op het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de lelieteelt in een straal van 250 meter rondom woningen:
24 Raad van State 19 juli 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2791
Raad van State 7 augustus 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2704
Rechtbank Noord-Nederland 12 juni 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:2333
Rechtbank Oost-Brabant 19 juli 2024, ECLI:NL:RBOBR:2024:3440
Rechtbank Limburg 8 mei 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:2330,
Voorwaarden
- Sluit aan op artikel 12 van de Richtlijn duurzaam gebruik pesticiden, dat verplicht tot minimale of geen toepassing van pesticiden in specifieke gebieden (scholen, zorg, natuur, openbare ruimten). Dit artikel is in Nederlandse regelgeving omgezet via artikel 80a van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en bepaalt dat bij of krachtens AMvB regels kunnen worden gesteld over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of biociden in “specifieke gebieden” als bedoeld in artikel 12 van de richtlijn. Die regels kunnen een verbod inhouden of gericht zijn op vermindering van het gebruik van alle of bepaalde typen middelen in aangewezen gebieden.
- Onderbouw de noodzaak met risico’s voor gezondheid, natuur, waterkwaliteit of kwetsbare groepen.
- Borg evenredigheid door zones te koppelen aan concrete risicofactoren (afstand, windrichting, natuurdoelen).
- Maak de lijst met uitgesloten teelten flexibel via een apart besluit zodat deze kan worden geactualiseerd.
- Baseer de zones op lokale kennis, monitoring en ecologische of hydrologische gegevens.
| Rechtsgebied | Publiekrecht > Omgevingsrecht |
| Citeertitel | Omgevingswet |
| Artikel | 4.1 |
| Geldig vanaf | Invalid Date |